Rasa bydła mięsnego

Angus

Charakterystyka rasy, cechy użytkowe, pochodzenie oraz dane hodowlane.

Wróć do katalogu ras
Angus

Jest uznawana za drugą, obok rasy hereford, najbardziej liczebną wśród mięsnych ras bydła na świecie. Pochodzi z hrabstw Aberdeen, Banff, Kincardine i Angus położonych w rejonach północno-wschodniej Szkocji. Powstała na bazie lokalnego bezrogiego bydła wykazującego duże przystosowanie do trudnych warunków klimatycznych. Bydło angus uznano za rasę w roku 1835, pierwszą księgę zarodową założono w roku 1862, zaś Stowarzyszenie Hodowli Bydła Aberdeen Angus powstało w roku 1879.

Współczesna rasa angus to bydło średniego kalibru. Krowy ważą 550-600 kg i mają wysokość w kłębie ok. 125 cm. Buhaje hodowlane osiągają masę ciała w granicach ok. 900 kg i wysokość w kłębie ok. 130 cm. Cechą charakterystyczną rasy jest bezrożność oraz jednolite czarne lub czerwone umaszczenie.

Zwierzęta mają małą głowę, krótką szyję, dobrze umięśnioną część piersiową i grzbiet, szeroki i głęboki tułów w kształcie regularnego prostokąta osadzony na krótkich nogach, drobną kość i jedwabistą sierść.

Od roku 1878, kiedy rozpoczęto eksport bydła aberdeen angus do USA, zapoczątkowano doskonalenie tej rasy na kontynencie północnoamerykańskim. Jednym z efektów pracy hodowlanej było powstanie odmiany red angus o jednolitej czerwonobrunatnej okrywie włosowej jako rezultat wyselekcjonowania osobników homozygotycznych genu czerwonego umaszczenia. Zwierzęta te różnią się od czarnego pierwowzoru jedynie barwą sierści i nieco większym wzrostem.

Angus należy do ras wcześnie dojrzewających, a pierwsze wycielenia mogą mieć miejsce nawet w 24. miesiącu życia jałówek. Masa buhajków przy urodzeniu wynosi przeciętnie 30 kg, zaś cieliczek średnio 26-28 kg. Cielęta, z uwagi na wąską głowę, względnie drobną budowę i niską masę ciała, rodzą się lekko. Wydajność mleczna nie jest zbyt wysoka, wystarcza jednak do wykarmienia przychówku, co w połączeniu z opiekuńczością matek daje zadowalające wyniki wychowu cieląt.

W sprzyjających warunkach pastwiskowych opasy do 8. miesiąca życia osiągają dobowe przyrosty rzędu 900-1000 g. Często są ubijane w wieku 8-10 miesięcy przy masie ciała ok. 300 kg na tzw. młodą wołowinę (baby beef). Bydło angus wyróżnia się bardzo wysoką wydajnością rzeźną dochodzącą do 70% i małym udziałem kości w tuszy. Mięso posiada wysokie walory kulinarne i smakowe: jest delikatne, soczyste, drobnowłókniste i wyraźnie marmurkowate, lecz w ocenie odbiorców europejskich jest zbyt przetłuszczone. Dzięki pracy hodowlanej prowadzonej w USA i Kanadzie wyselekcjonowano osobniki bardziej wyrostowe i później dojrzewające, co pozwala na opas systemem ekstensywnym także do wyższych mas ciała bez obawy zbytniego otłuszczenia tusz.

Podobnie, jak inne brytyjskie mięsne rasy bydła, angus łatwo i szybko przystosowuje się do trudnych warunków klimatycznych bardzo dobrze wykorzystując pasze objętościowe, zwłaszcza przy systemie ekstensywnego żywienia pastwiskowego. Dzięki tym cechom rasa ta znalazła uznanie hodowców w USA, Kanadzie, Meksyku, Argentynie, Brazylii, Australii, czy Nowej Zelandii.

W niektórych krajach bydło angus używane jest do krzyżowania z innymi rasami jednostronnie mięsnymi przekazując potomstwu wysoką wydajność rzeźną, dobre wykorzystanie pasz objętościowych, przydatność do opasania systemem ekstensywnym z wykorzystaniem pastwiska. Do cech negatywnych mieszańców trzeba zaliczyć małą wyrostowość, większe zużycie paszy na 1 kg przyrostu w porównaniu z mieszańcami innych ras mięsnych oraz, co najistotniejsze, tendencję do nadmiernego otłuszczania.

Obecnie doskonalenie rasy angus, prowadzone na kontynencie północnoamerykańskim, zmierza do poprawy wyrostowości i tempa przyrostów w opasie, przy zachowaniu dotychczasowych zalet tej rasy: małych wymagań dotyczących warunków utrzymania i przydatności do chowu pastwiskowego.

angus002

Zmiany ilościowe pogłowia żeńskiego AN

angus011

Zmiany ilościowe pogłowia żeńskiego AR

angus022

* łącznie AN i AR

** od roku 2007 zestawienie obejmuje tylko krowy

(w latach wcześniejszych jest to suma krów i jałówek)

Masy ciała urodzeniowe i standaryzowane na 210 dni z podziałem na płeć AN

angus03

Masy ciała urodzeniowe i standaryzowane na 210 dni z podziałem na płeć AR

angus04

Literatura: Rasy bydła mięsnego. Ocena, charakterystyka i przydatność do opasu.

Ocena wartości użytkowej bydła ras mięsnych za lata 2004 – 2013